RUSYA’DA GÖRME ENGELLİLERE YÖNELİK EĞİTİM HİZMETLERİ

Körler Federasyonunun kurduğu uluslararası ilişkiler sonucu, Rusya Körler Birliği örgütüyle sıcak ilişkilerimiz oluşmuştur. Buna bağlı olarak Rusya Körler birliği başkanı Alexandra Numeavakin’in daveti üzerine 27 Eylül - 3 Ekim 1997 tarihlerini kapsayan günlerde Körler Federasyonu, 5 görme engelli delege ve iki refekatçı ile birlikte çeşitli inceleme ve araştırmalar yapmak üzere Moskova’ya gitmiştir. Bir hafta süren bu ziyaret sırasında:

1.       Rehber köpek yetiştiren okul

2.       Büyük çoğunlukla körlerin çalıştığı iş merkezi

3.       Rehabilitasyon merkezi

4.       Kültür merkezi

Ziyaret edilerek incelenmiş ve yetkililerden bilgi alınmıştır. Bu merkezler, Rusya Körler Birliği tarafından işletilmekte ve desteklenmektedir.

Rehber köpek yetiştiren okulda, görme engellilerin bir yerden bir yere daha güvenli gidip gelmelerini sağlamak üzere rehber köpekler yetiştirilmektedir. Bu köpeklerin eğitimi, 8 ay sürmektedir. Ayrıca yetişmiş bir köpeği kullanacak görme engelli de iki hafta süre ile o rehber köpekle birlikte eğitim almaktadır. Okulun bahçesi, yolda yürüyen bir görme engellinün karşılaşabileceği bütün engeller düşünülerek aynı biçimde düzenlenmişti. İki delege arkadaşımız rehber köpeği kullanarak bahçede bulunan engellere çarpmadan yürüme denemesi yaptılar. Sonuçta, sanki hiç bir engel yokmuş gibi rahat yürüdüklerini gördüler. Rusya’da rehber köpekler görme engellilere parasız olarak verilmektedir. Ancak satın alınmak istendiğinde bu köpeklerin fiyatı on bir doları geçmektedir. Hatta bu fiyatların diğer bazı ülkelerde yirmi bin doların üstünde olduğu belirtilmektedir. Sahip olduğu özellikler dikkate alındığında rehber köpeğin görme engellilerin yaşamında ne kadar yararlı bir rolü olduğu görülecektir. Yolda yürürken sahibinin elinden düşen bir anahtarı, parayı veya bastonu hemen alıp kendisine vermesi, duran bir otobüsün kapısını göstermesi, uzaklaştığı zaman sahibinin işareti ile havlayarak bulunduğu yeri belirtmesi dikkati çeken bazı özellikler arasında sayılabilir.

İkinci olarak ziyaret edilen çoğunlukla görme engellilerin çalıştığı bir işletmede, elektrik prizleri, elektrik düğmeleri, kıskaç gibi aletlerin montajı yapılmaktaydı. Rusya’da Körler Birliği’ne bağlı olarak çalışan yüz doksan işletme bulunmaktadır. Bu işyerlerinde yüz bin kişinin çalıştığı ve bunların atmış bininin görme engelli olduğu belirtilmiştir.

Ziyaretin üçüncü gününde, Moskova’ya 130 km. uzaklıktaki bir rehabilitasyon merkezine gidildi. Bu merkezde 85 öğrenci eğitim görmekteydi. Temel eğitim ve mesleki eğitim olarak eğitim aşamaları uyğulanıyordu. Mesleki eğitim olarak; makrome, ağaç işleri, örme işleri, ciltçilik, elektrikli aletlerin montajı, sandalye-sepet yapımı,  taş oymacılık gibi eğitimler verilmekteydi. Ayrıca hayvancılık ve bitkisel üretim alanlarında tarımsal rehabilitasyon çalışmaları da vardı. Bu merkezde, yaklaşık 200 personel çalışmaktaydı. Merkezde sağlık, inceleme-araştırma, psikolog gibi birimler de yer alıyordu.

Ziyaretimizin dördüncü gününde, çeşitli spor ve sanatsal etkinliklerin yer aldığı kültür merkezine gittik. Bu merkezde; tiyatro, koro ve çeşitli orkestra çalışmaları, spor faaliyetleri, santranç turnuvaları, şiir dinletileri, sergiler, konferans ve seminerler gibi etkinlikler yapılıyordu. Merkezin yaklaşık 9000 metre kare kullanım alanı bulunuyordu. Ayrıca, büyük çoğunlukla müzik kitaplarının yer aldığı geniş bir kütüphane, büyük birer konferans ve spor salonu, ünlü görme engellilerin heykellerinin ve geçmiş tarihe ilişkin çalışmaların sergilendiği bir müze bulunuyordu.

Rusya’da 250.000 görme engellinün bulunduğu ve bunların hemen hemen hepsinin Rusya Körler Birliği üyesi olduğu belirtilmekteydi. Rusya Körler Birliği şehir, bölge, merkez birimler şeklinde örgütlenmişti. Ziyaretimiz sırasında kurulan ilişkilerin ve elde edilen bilgilerin, bundan sonra yürüteceğimiz çalışmalara ve uluslararası işbirliğine çok olumlu katkılar yapacağına inanıyoruz.

 

 

Yazan: Halil Köseler