KUVEYT’TE ENGELLİLER

İngilizceden Türkçeye çeviren: Halil Köseler

 

Arabistan çöllerindeki göçebe kabileler İslam dininin doğuşundan sonra sırasıyla Abbasi halifelerinin,  Moğolların ve Osmanlıların egemenliğinde yaşadılar. Bu kabilelerden bazıları 18. Yüzyıl başlarında Kuveyt’e gelerek orada yerleşti ve Kuveyt Şeyhliği’ni kurdu. 1899’da Kuveyt ile İngiltere arasında ülkenin dışişlerini İngiltere’nin denetimine bırakan bir antlaşma imzalandı. Kuveyt bağımsızlığına 1961 yılında kavuştu.

Basra Körfezi’nin kuzeybatı ucunda Irak ile Suudi Arabistan arasında bir  Arap ülkesi olan Kuweyt’in nüfusu, 2011 yılı sayımına göre 2  milyon 595  bin 628’dir. Yüzölçümü 17.818 kilometre karedir. Güney-kuzey sınırı 200, doğu-batı sınırı ise 170 kilometredir. Ülke topraklarının büyük bölümü çöllerle kaplıdır. Bedevi kabilelerinin eskiden beri deve, koyun ve keçi beslediği Kuveyt toprakları, tarıma elverişli değildir. Ülkenin iklimi çok sıcaktır ve hemen hemen hiç yağış yoktur. Bu yüzden yiyecek maddeleri ve içme suyu dışarıdan alınır.  Nüfusun büyük bölümü Müslüman, yüzde 6,5 kadarı ise Hıristiyan olan Kuveyt’te resmi dil Arapça’dır. Ayrıca Farsça ve İngilizce de konuşulur. Kuveyt’in yönetim biçimi tek meclisli meşruti monarşidir,  başkenti ise Kuveyt’tir.

Topraklarında bulunan petrolden elde edilen büyük gelirle gelişmekte olan Kuveyt, günümüzde yaşam düzeyi en yüksek  olan ülkelerden biridir. Kuveyt’te yaşayan herkes ücretsiz sağlık hizmetlerinden yararlanabilir. Çalışanlar sigortalıdır, ayrıca gerekli durumlarda devletçe konut ve para yardımı da yapılır. Kuveyt’te  petrol, doğal gaz ve çeşitli mineraller üretilir. Yapı araçları sanayisi de gelişmiştir.

Kuveyt’te eğitim parasızdır. Öğrencilerin yemek, kitap ve giysi gibi tüm gereksinmeleri devletçe karşılanır.

 

Yirminci yüzyıla kadar Kuweyt’te eğitimin temeli Kuran öğretimine dayanıyordu. Bilimsel anlamda modern eğitim veren ilk okul 1912 yılında açılan Al-Mubarkiya adlı okuldu. 1956 yılında Kuweyt’te eğitim sistemi 2 yıl okul öncesi, 8 yıl ilköğretim, 4 yıl ortaöğretm şeklinde yapılandırıldı. 1966’da Kuweyt Üniversitesi açıldı.

 

Kuweyt’te yaşayan engellilerin sorunları diğer ülkelerden farklı değildir. Ayrımcı ve önyargılı yaklaşımlar, toplumla kaynaşmayı engelleyen olumsuz tutum ve davranışlar, acıma duygusuna dayalı himayeci anlayışlar, dışlayıcı ve damgalayıcı düşünceler yaşanan sorunların başında gelmektedir. Engelli kadınlar ise cinsiyete dayalı ayrımcılık ve dinsel önyargılar nedeniyle sorunları bir kat daha ağır biçimde yaşamaktadırlar.

 

1956 yılında 36 öğrenciyle ilk körler okulu açıldı. 1973 yılında farklı özür gruplarına ait 11 okulda 1644 öğrenci eğitim görmekteydi.

 

1996 yılında çıkarılan engelliler yasasıyla engelli çocukların kaynaştırma uygulamasıyla genel okullarda okuyabilmeleri daha da yaygınlaştırılmıştır.

Kuweyt’te engellilerle ilgili çeşitli örgütler, kurum ve kuruluşlar bulunmaktadır.

Bunlar arasında; Engelli aileleri derneği, Kuweyt down Syndrome’lular derneği, Kuweyt otizm derneği, Kuweyt parlementosu engelliler komitesi, Kuweyt yüksek engelliler konseyi, Kuweyt körler birliği, Kuweyt engelliler için refah derneği, Kuweyt kadınlar derneği, Unutulmuş kadınlar derneği gibi kuruluşlar sayılabilir.

Kuveyt Körler Derneği  Ekim 1972 yılında kuruldu. Körlerin sorunlarını çözmek ve belirlenen hedefleri gerçekleştirmek üzere kurulan Kuveyt Körler Derneği’nin  başlıca amacı, görme engelliler arasında yardımlaşmayı sağlamak, üyelerinin  eğitsel ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamak, sesli ve Braille kitaplar üretmek, çeşitli seminer, konferans, panel ve diğer etkinlikler  yoluyla görme engellilerle ilgili konularda kamuoyunu aydınlatmak, körlerin yaşam standartlarını yükseltmek, Arap ülkelerindeki ve dünyadaki körlerle ve ilgili kuruluşlarıyla  uluslar arası ilişkileri gerçekleştirmektir. Dernek, ilk çalışmalarını kiralık olarak tutulmuş küçük bir  büroda başlattı.   Yıldan yıla derneğin kör üye sayısı hızla artmaya başladı. Kuveyt devlet başkanlarından Emir  şeyh Cabbar El  Ahmet El Sabah Kuveyt  Körler Derneği’ne bir arsa bağışlayarak bu arsa üzerinde derneğin çalışmalarına uygun bir bina yapılmasını sağladı.

 

DERNEĞİN YÖNETİM BİÇİMİ

Kuveyt Körler Derneği 10 kişiden oluşan ve iki yılda bir  seçilen başkanlar kurulu tarafından yönetilmektedir. Başkanlar kurulundaki işbölümü; bir başkan, bir başkan yardımcısı, bir icracı başkan, genel  sekreter, mali sekreter, halkla ilişkiler sekreteri, kültür sekreteri,  sosyal ilişkiler sekreteri şeklinde paylaşılmaktadır. Başkanlar kurulunun çalışmaları ayrıca kurulan çeşitli komiteler tarafından da desteklenmektedir.  Örneğin sosyal işler komitesinin görevi;  üyeleri arasında kaynaşma ve dayanışmayı geliştirecek sosyal etkinlikler düzenlemek ve üyelerinin karşı karşıya  bulunduğu sosyal problemlerin çözümünü sağlamak. Kültür  komitesinin görevi,  dernekte kültürel etkinlikleri organize etmek,  kuran ezberleme yarışmaları düzenlemek, öğrenciler ve yetişkinler için emekli öğretmenlerden yararlanarak Braille okuma-yazma kursları düzenlemek, şiir okuma-yazma yarışmaları yapmak, körlerin  sorunlarıyla ilgili seminer ve konferanslar organize etmek, kültürel ve bilimsel konuları içeren aylık  dergi  yayınlamak, körlerin  kitap okuma ihtiyaçlarını karşılamak üzere matbaa ve kütüphane kurmak. Halkla ilişkiler komitesinin görevi, derneğin, körlerle ilgili diğer kuruluşlarla ilişkilerini sağlamak, kamuoyunu bilinçlendirmektir. 

Kuveyt Körler  Derneği  sportif ve mesleki alanlarda da çeşitli çalışmalar yürütmektedir. Örneğin,  ulusal düzeyde golball ve tenis gibi spor  dallarında yarışmalar organize etmek üzere takımlar oluşturulmuş ve ligler kurulmuştur. Ayrıca atletizm ve yüzme sporlarının yapılabilmesi için üyelerinin yararlanabileceği spor tesisleri vardır. Ulusal ve uluslar arası düzeyde engelli spor kulüpleriyle de Kuveyt Körler derneğinin yakın bir işbirliği bulunmaktadır. Dernek tarafından görme engelli kadınlar için çeşitli beceri kursları düzenlenmektedir. Görme engelli kadınlar tarafından üretilen ürünlerin satışı da  dernek tarafından desteklenmekte,  Derneğe gelmekte güçlük çeken üyelerin ulaşım sorunlarını çözerek onların evlerinde kapalı bir yaşam sürdürmeleri önlenmeye çalışılmaktadır. Bu gibi üyelerin derneğin etkinliklerine katılmalarını sağlamak üzere ulaşım araçları temin edilmektedir.  Kuveyt’te yaşayan engelliler Kuveyt havayollarından %50 indirimli ve diğer kamu ulaşım araçlarından ise ücretsiz olarak yararlanmaktadırlar. 

Dernek, yardımsever kişiler tarafından yapılan bağışlardan özel bir fon oluşturarak biriken paraları her yıl yoksul körlere dağıtmaktadır. Lise ve üniversite için braille olarak basılamayan kitaplar seslendirilmekte, dernek, körlerle ilgili çalışmalarını yürütürken gönüllü kişilerden de büyük ölçüde yararlanmaktadır. Bu gönüllü kişiler kitap, dergi ve gazete okumak, körler için sergiler düzenlemek gibi yararlı etkinlikler yürütmektedirler.

1500 üyesi bulunan Kuwait Engelliler Spor kulübü ise engellilerin çeşitli alanlarda sosyal, kültürel ve sportif etkinliklere, bölgesel ve uluslar arası yarışmalara aktif katılımlarını sağlayan faaliyetler düzenlemektedir.

Engelli çocuklar için 1979 yılında açılan rehabilitasyon merkezi eğitim ve bakım hizmetleri vermektedir.

1989’da breyl kitap basmak üzere metinleri Arapça breyl yazıya dönüştüren bilgisayar programı geliştirilmiş, 1993’de ise bilgisayarla çalışan breyl matbaa sistemi kurulmuştur.

2008 yılında kör ve sağırların yaşam kalitesini yükseltme projesi adıyla başlatılan proje kapsamında körlere İngilizce ve bilgisayar eğitimi, sesli ve breyl materyaller, ulusal gazeteleri izleme olanağı, işitme engellilere ve eğitimcilerine işaret dili eğitimi gibi hizmetler verilmeye başlanmıştır.

11 Kasım 2008 tarihli Kuwait Times gazetesi; parlemento sözcüsü Jasim al-korafi’nin engellilerle dayanışma gününün dördüncü yıldönümü nedeniyle parlemento özel toplantısında engelli hakları kampanyası için herkesi daha aktif bir rol almaya, engellilerin yaşam standartlarını yükseltmek üzere çabalarını iki katına çıkarmaya çağırdığını yazmaktadır. “Onlarla birlikte olalım” sloganıyla yürütülen engellilerle dayanışma günü engellilerin toplumla bütünleşmesine, ilgili kişi ve kuruluşlar arasındaki iletişim ve işbirliğine önemli katkısı olan bir sosyal sorumluluk projesidir.