DÜNYA KÖRLER BİRLİĞİ 4. GENEL KURULU İZLEME VE DEĞERLENDİRME RAPORU

Dünya Körler Birliği 1984 yılında Uluslar arası Körler Federasyonuyla Dünya Körler konseyininbirleşmesiyle oluşmuş bir örgüttür. Dünya Körler Birliğinin 4. Genel Kurulu 26-30 Ağustos 1996 tarihleri arasında Kanada’nın Toronto Şehrinde yapıldı. Genel Kurula 160 üye ülkeden 600 delege katıldı. Türkiye’den Genel kurula katılmış olan 6 delege ile Bir gözlemci ve bir refakatçi bulunuyordu. Türkiye ulusal delegasyonu şu arkadaşlar vardı, Ömer İnal Durmuş, Halil Köseler, Turhan İçli, Ahmet Cantürk, Emin Demirci, Hikmet Özer, Gözlemci olarak ta, Mağdule Demircioğlu adlı arkadaşımız katılmıştı. Dünyadaki 50 milyona yakın gömme özürlünün yetkili temsilcilerinden oluşan Dünya körler Birliği 4. Genel Kurulu5 gün sürmüştür. Dünya Körler Birliği örgütünün Yönetim kurulu; Başkan, Başkan Yardımcısı, Genel Sekreter Sayman ve 7 bölgeye ait bölge Başkanlarından oluşmaktadır. Bu bölgeler Afrika, Asya, Doğu Asya-Pasifik, Avrupa, Latin Amerika, Ortadoğu ve Kuzey Amerika-Karaiptir.

Dünya Körler birliğinin amacı üye ülkelerde bulunan Görme engellilerle ilgili ulusal örgütlerin çalışmalarını destekleyerek bu örgütler arasında ortak bir mücadele anlayışının oluşturulmasını sağlamak, uluslar arası düzeyde konferanslar, seminerler forumlar düzenlenmesini sağlayarak Körlükle ilgili sorunların tartışılmasına, ihtiyaçların tespitine ve sorunlara ilişkin çözüm yollarının gerçekleştirilmesine olanak hazırlamak, körlerin ulusal ve uluslar arası düzeyde

Demokratik bir baskı grubu olmasını gerçekleştirmektir.

Genel Kurul, 26 Ağustos Pazartesi günü sabah saat 9’da Kanada hükümetinden bir temsilcinin de hazır bulunduğu Resmi bir törenle açıldı. Genel Kurul, sadece seçimlerin yapıldığı bir toplantı özelliği taşımıyordu, konferanslar, Paneller, çeşitli komite çalışmaları, tüzük değişiklikleri, karar önerilerinin görüşülüp kabul edilmesi gibi faaliyetlere de yer verildi. Beş gün boyunca toplantılar sabah saat 9.00’dan Akşam saat 18.30 kadar yoğun çalışma temposu içerisinde sürdü. Genel Kurul, görme engellilerle ilgili kuruluşlarının yetkili temsilcileriyle karşılıklı temaslar ve görüşmeler yapılarak geleceğe yönelik bilgi alışverişi ve ortak çalışma olanaklarını değerlendirdik. Ayrıca toplantıda sunduğumuz Karar önerisi ve ikinci başkan yardımcılığına gösterdiğimiz Adayımızla da Genel Kurulda Türk delegasyonunun önemli

Bir varlık göstermesi sağlanmıştır. Sunduğumuz karar önerisiyle Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen “Sakatlar İçin Fırsat Eşitliğine ilişkin standart kuralların uygulanmasının üye ülkeler için sadece bir tavsiye niteliği olmaktan çıkarılıp hükümetlerin zorunlu olarak uymayı taahhüt edeceği bir sözleşme haline getirilmesi, üye ülkeler tarafından bu sözleşmenin imzalanması ve   uygulama konusunda ülkelerde görülen yetersizlikleri izleyerek baskı grubu görevini yerine getirecek bir çalışma komitesinin kurulması önerilmiştir. Bu öneriyi sunmamızın diğer bir amacı da Dünya Körler Birliğini sadece tavsiyelerde bulunan bir örgüt olmaktan çıkarıp görme engellilerin sorunlarının çözümünde mücadeleci bir örgüt Haline getirmekti. Bu önerimiz Genel Kurul tarafından olumlu ve isabetli bulunarak oy birliği ile kabul edildi. Genel Kurulda delegelerimizden Emin Demirci’yi 2. Başkan yardımcılığına aday gösterdik. Burada amacımız, adaylık vesilesiyle hem ülke olarak bir varlık göstermek ve hem de başta Türki  Cumhuriyetler başta olmak üzere diğer komşu ülkelerle işbirliği koşullarını yaratmaktı. Bu gibi seçimlerin kazanılabilmesi için daha önceden gerekli ön çalışmaların ve hazırlıkların yapılması gerekirdi. Ancak adayımızın desteklenmesi konusunda başta Türk Cumhuriyetlerinden olmak üzere beklediğimiz desteği aldık adayımızla ilgili propaganda konuşmasını Azerbaycan Cumhuriyeti delegelerinden

Arif Zeynelov’ un yapmayı kabul etmesi de bizi sevindirdi. Bu seçimden çıkarmış olduğumuz ders gerekli propaganda çalışmalarının ve diğer hazırlıkların daha önceden yapılabilmesi halinde başarılı bir sonuç alınabileceğinin görülmesidir. 4. Genel Kurul sırasında görme engelli kadınların statüsünü geliştirme, körlerin Uluslar arası spor etkinlikleriyle, eğitimle, teknolojik gelişmelerle, rehabilitasyon ve istihdamla, sakatlar için standart kuralların uygulanmasıyla ilgili çeşitli konularda 14 karar önerisi kabul edildi.

Ayrıca kabul edilen tüzük değişiklikleri ile başkan yardımcılıklarının ikiye çıkarılması ve nüfusu 250 milyonu aşan ülkelerin Genel Kurulda  10 delege ile temsil edilmesi sağlandı. Daha önce bu sayı 6 delegeydi.

Sizlere, Genel Kurulda uygulanan oy kullanma yönteminden söz etmek istiyorum. Körlerin oy kullanmalarını kolaylaştıran bu yönteme göre, her ülkenin oturacağı masa önceden belirlenmiş ve her masanın üzerine o ülkenin adı yazılmıştı. Seçim sırasında o anda salonda hangi ülkeden kaç delegenin hazır bulunduğu tespit ediliyor ve daha sonra delegelere adayların isimlerinin yazılı olduğu liste dağıtılıyordu.

Bu liste hem Braille olarak hem de normal yazı ile yazılmış Şekildeydi. Adayların isimleri, körlerin okuyacağı şekilde seyrek satırlarla alt alta yazılmıştı.

Her adayın isminin son harfine bitişik bir çizgi bulunuyordu, bu çizginin bitiminde ise madeni bir para büyüklüğünde kabartma bir yuvarlak vardı, her delege hangi adayı seçmek istiyorsa o adayın ismine bitişik çizginin sonundaki yuvarlağı parmağının ucuyla veya kalemle delerek oyunu belirtiyor ve daha sonra görevliler oy sandığını masalarda dolaştırarak oyları topluyorlardı. Aday listesinin bu şekilde yazılabilmesi için özel bir yazı makinesi bulunuyordu.

Genel Kurul sırasında körlerin kullandığı özel araç ve gereçlerden oluşan bir sergi de açıldı. Bu sergide; bastonlar, Braille ve konuşan saatler, 4 kanallı teypler, kan şekeri ve tansiyon ölçmeye yarayan konuşan aletler, sesli derece, termometre ve sıvı seviyesi ölçüm aletleri, bilgisayarlar, Braille Printerlar, bilgisayar konuşma programları, cisimlerin renklerini sesli olarak söyleyen aletler, konuşan tartı cihazları ve bunun gibi körler için uyarlanmış çok sayıda araç-gereç bulunuyordu. Bu sergiye dünyanın çeşitli ülkelerinden önemli büyük firmalar katılmıştı.

Genel Kurul boyunca yapılan konferans, panel ve komite çalışmalarında körlerin çeşitli sorunları ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerileri üzerinde durularak raporlar ve bildiriler sunuldu. Sizlere, sunulan bu raporlarla ilgili de kısa bazı açıklamalarda bulunmak istiyorum.

Rehabilitasyon ve istihdam komitesinin Genel Kurula sunduğu çalışma raporunda yapılan çalışmalar şu şekilde açıklanıyordu:

Rehabilitasyon ve istihdam konusunda ulusal ve uluslararası kuruluşlar arasında işbirliği gerçekleştirilerek, çeşitli konferans ve seminerlerin düzenlendiği,

yapılan araştırmalara Göre görme engellilerin % 80’inin Asya, Afrika ve Latin Amerika’daki gelişmekte olan ülkelerde yaşadığı, bunların %10’undan daha azının

rehabilitasyon hizmetlerinden yararlanabildiği açıklanmıştır. Dünya Sağlık örgütünün tahminlerine göre gelecek 20 yıl içerisinde körlerin sayısının iki

katına Çıkacağı, aşırı nüfus artışına ve körlüğe yol açan önlenebilir hastalıklara gerekli tedbirler alınmadığı takdirde sorunların da bu oranda artacağı belirtilmektedir. Bu rapora göre rehabilitasyon hizmetlerinin gerçekleştirilmesi sırasında 4 husus üzerinde önemle durulması gerektiği açıklanmaktadır.

1-Hizmetlerin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi, inceleme ve araştırmaların yapılması,

2-Görme engellilerin ve eğitimcilerin konuyla ilgili yeterli şekilde bilgilendirilmesi.

3-Ülkelerdeki sosyo-ekonomik sistemlerin, körlerin ihtiyaçlarına uygun düzenlemelere kavuşturulması.

4-Rehabilitasyon kavramına ilişkin düşünce ve yaklaşımların açıklığa kavuşturulması ve körlerin bireysel ihtiyaçlarını göz önünde bulunduran bir sistemin oluşturulması,

Rehabilitasyon hizmetleri sırasında az görenler, çift özürlüler ve yaşlı körler olmak üzere özellikle bu üç grubun ihtiyaçlarının dikkate alınarak gerekli planlamaların yapılması vurgulanmakta ve yerel ihtiyaçlara dayalı rehabilitasyon hizmetlerinin önemi üzerinde durulması önerilmektedir. Daha Çok sayıda görme engelliye hizmet sunma olanağı sağlayan bu uygulama, özellikle kırsal bölgelerde yaşayan görme engellilerin ihtiyaçlarına uygun düşeceği belirtilmektedir.

Görme engelli kadınlar, çoğunlukla bütün alanlarda hizmetlerden en Az yararlanan kesimdir. Bu nedenle, etkili bir hizmet stratejisi Belirlenerek, görme özürlü kadınların ihtiyaçlarına uygun rehabilitasyon hizmetleri sunulması da gerekmektedir.

Dünya Körler Birliği rehabilitasyon ve istihdam komitesi konuyla ilgili elde edilen sonuçları ve öngörülen tavsiyeleri 1992’de Kahire’de yapılan3. Genel

Kurulda bir rapor halinde sunmuştur. Bu genel Kuruldan hemen sonra Dünya Körler Birliği Başkanı David Blyth, rehabilitasyon ve istihdam konusunda atılması gereken kararlı adımların neler olabileceğine ilişkin bir çerçeve plan oluşturulmasını sağladı. Bu plan, komite üyelerine dağıtılarak görüşleri alınarak,

Nisan 1993’te Hong-Kong’da yapılan yürütme kurulu toplantısına sunuldu. Bu raporda, aynı zamanda rehabilitasyon ve İstihdam konusu ile ilgili Dünya Körler

Birliğinin uluslar arası global bir toplantı

Düzenlenmesi de öngörülmekteydi. Kasım 1994’te yeterli hazırlıklardan sonra  19 ülkeden gelen temsilcinin katılımı ile bu toplantı gerçekleştirildi. Dünya

Körler Birliği bölge temsilcileri, uluslar arası gönüllü kuruluşlar ve uluslar arası çalışma örgütü de bu toplantıya katılan kuruluşlar arasında yer aldı.

Toplantı sonunda rehabilitasyon ve istihdam konusunda Ortaya çıkan dokümanların, görme engellilerle ilgili kuruluşların yapacağı yeni çalışma planlarınada büyük katkısı olacağı belirtildi.

Dünya Körler Birliğinin önceki başkanı Avusturalya’ dan David Blyth Genel kurula sunmuş olduğu raporda şu hususları açıkladı, Başkanın  çalışmaları, Kasım

1992 ile Ağustos 1996 tarihlerini kapsıyordu. Dünya körler birliğinin temel amaçları, görme engelli kadınların statüsünü geliştirme, körlerin eğitim, rehabilitasyon, istihdam ve insan hakları konusundaki sorunlarını çözmektir. Ayrıca bu dönemde çalışmalardan bir diğeri de Dünya Körler Birliği Vakfının kurulmasıdır.

Başkan David Blyth, çalışma süresi içinde 52 ülkeyi ziyaret ettiğini ve 7 yönetim kurulu, 2 yürütme kurulu toplantısı gerçekleştirdiğini belirtti. Üç bölgesel toplantıya ve çeşitli ulusal toplantılara katıldığını, Fransa’da  Louis Braille anısına yapılan anıtla yakından ilgilenerek, bu anıta Louis Braİlle’nin doğum yeri anıtı isminin verilmesini sağladığını açıkladı.

Kör kadınların statüsü komitesinin çalışmalarını çok yakından izleyerek yapılan toplantıların bir kısmına katıldı ve diğer komite çalışmalarıyla yakından ilgilendi. Dünya Körler Birliğinin etkili ve kararlı bir varlık göstererek, üye ülkelerin görme engellilerin sorunlarına daha duyarlı olmalarını sağlayıcı çalışmalar yürütmesi gerektiği belirtildi. Raporda Dünya Körler Birliği Vakfının kurulmasıyla örgütün mali Bağımsızlık kazanacağı vurgulanıyordu, Genel

Kurul sırasında da böyle bir vakfın kuruluşuyla ilgili öneri oybirliği ile kabul edildi.

Dünya Körler Birliği Eğitim komitesi Genel Kurula sunduğu raporda, yapılan çalışmaları şu şekilde açıklıyordu; görme engellilerin eğitimiyle ilgili sorunların neler olduğunu hangi ihtiyaçlarının karşılanıp, hangilerinin karşılanamadığını ortaya çıkarmak amacıyla bazı ülkeleri kapsayan bir araştırma gerçekleştirildi.

Bu araştırma sonuçlarına göre, ülkelerden alınan cevapların % 50’si birinci derecede ihtiyacın eğitim materyalleri olduğunu, cevapların % 23’üne göre ikinci derecede ihtiyacın öğretmen yetiştirme, cevapların % 11’i ise üçüncü derecede ihtiyacın uzman öğretmen sayısının artırılması olduğunu gösteriyordu. Diğer cevaplara göre karşılanması  gereken ihtiyaçların braille ve sesli materyaller, az görenler için iri puntolu kitap ve dergilerden oluştuğu görülüyordu.

25-27 Mart 1996’da körlerin eğitimi ile ilgili bir Dünya Eğitim Forumu yapıldı, Bu toplantı görme engellilerin eğitimi İle ilgili uluslar arası kuruluşların işbirliği ile gerçekleştirildi.

Toplantıdaki seminer, konferans ve panellerde şu konuların tartışıldığı belirtildi.

Körlerin eğitimsizlikten kurtulma stratejisi, Braille yazı sistemi, az görenlerin eğitimi, görme engelli kadınların eğitimi gibi konular ele alındı ayrıca bu toplantı sonunda yoksulluk, cahillik ve özürlülük başlıklı bir bildirinin yayınlandığı açıklandı. Görme engellilerin eğitimle ilgili yapılmış olan Dünya

Formundan sağlanan sonuçlar; bu konudaki kısa ve orta vadeli çalışmalara ışık tutacak niteliktedir. Öngörülen çalışmalar; yıllık eylem planları, Braille okuma yazma kampanyaları, özel araç ve gereçlerin üretimi, teknoloji transferi ve Özürlülerle ilgili yasal düzenlemeler gibi çalışmalardan oluşmaktadır.

Dünya Körler Birliği Doğu Asya Pasifik Bölgesinin Genel Kurula sunduğu çalışma raporunda ise yapılan girişimler sonucu, bölge ülkelerinde görme engelliler ve diğer özür gruplarıyla ilgili çeşitli yasal düzenlemelerin kabul edilmesinin sağlandığı belirtilmekteydi. Örneğin, 1993’te Japonya’da Özürlüler Yasası,

1993’te Yeni Zelanda da İnsan Hakları Yasası ve Braille Materyallerden telif hakkı alınmasını düzenleyen yasal değişiklikler sayılabilirlikler sayılabilir.

Eğitim, rehabilitasyon, istihdam ve az görenlerle ilgili hizmetler konusunda bölge ülkeleri arasında bilgi alışverişini sağlayan çalışmalar yapılarak, hükümet yetkilileriyle görüşmeler sonucu, başarılı ve yoksul öğrencilere burs temin edilmesinin sağlandığı belirtildi. Özellikle Çin ve Japonya’da gerçekleştirilen seminerlerde masajın sağlığı koruma ve tedavi edici özelliği üzerinde durulduğu, ayrıca görme engelli kadınların statüsünü geliştirme, sakatlar için Fırsat eşitliğine dair Standart kuralların uygulanması gibi hususlarla ilgili olarak da hükümetler nezdinde girişimlerde bulunulduğu açıklandı. Görme engelli kadınların sadece Dünya Körler birliğinde delege olarak temsil edilmesi değil, yerel, ulusal ve bölgesel örgüt yönetimlerinde de görev almalarının teşvik edilmesi gerektiği belirtildi. Braille yazı konusunda farklı uygulamaların ortadan kaldırılarak, belli bir standarda ulaştırılması için gerekli girişimler başlatıldığı, kör çocukların ve yetişkinlerin eğitimi ile ilgili olarak uygulanan, Vietnam Thaibinh Kadınların eğitimi projesinin yapılacak çalışmalara örnek alınmasının kararlaştırıldığı, Çin’li öğrencilerin İngilizce konuşan ülkelerdeki öğrencilerle bilgi alış-verişinde bulunmalarını sağlamak amacıyla, İngilizce Braille yazı sistemini öğrenmelerini sağlayacak çalışmalar yapıldığı, körlüğe yol açan önlenebilir hastalıkların tedavisi için bölgede geniş biraşı kampanyası uygulamasının başlatıldığı raporda açıklanan çalışmalar arasında yer almaktaydı.

Teknolojide meydana gelen son gelişmeler, görme engellilerin yaşamında yeni olanaklar sağlamıştır. Bunlar arasında normal yazıyı sesli olarak okuyabilen araçları, Braille yazıyı çok hızlı bir şekilde basan printerları, uluslar arası düzeyde Bilgi ve haber kaynaklarına ulaşmayı sağlayan sistemini sayabiliriz.

Dünya Körler Birliği teknoloji komitesi, sunmuş olduğu raporunda teknolojik gelişmelerden yararlanabilmeleri konusunda yapılan çalışmaları belirtiyordu.

Görme engellilerin teknolojik gelişmelerden yararlanabilmeleri konusunda karşılaşılan sorunları ve ihtiyaçları tespit etmek amacıyla bir anket Hazırlanarak üye ülkelere gönderilmişti. Bu anketin 3 amacı vardı;

1-Yeni projeleri desteklemek,

2-Geleceğe ait ihtiyaçları tespit etmek,

3-Teknoloji konusunda yeni araştırmaların yapılmasını teşvik ederek mevcut teknik araçlardan daha çok sayıda Görme engellinün yararlanmasını sağlayıcı tedbirler almak.

Ayrıca görme engellilerle ilgili, teknolojik projeler üzerinde çalışan uzmanları teşvik etmek amacıyla, bu alanda başarılı olan uzmanlara ödül verilmesi de komitenin aldığı kararlar arasında bulunuyordu. Gerek teknoloji alanında gerekse diğer alanlarda görme engellilerin yararına önemli hizmetlerde bulunan başarılı kişilere Dünya Körler Birliği Kongresinin 3. Gününde düzenlenen bir törenle ödüller verildi. Komitenin çalışmaları daha ziyade şu konular üzerinde yoğunlaştırılmıştır.

Görme engellilerle ilgili teknik araçlar ve diğer materyallerin sağlanması için üretim merkezlerinin kurulması, bilgi alışverişi ve haberleşmeyi geliştirmek üzere uluslar arası düzeyde bir bilgisayar iletişim ağının kurulması, görme engellilerin internetten yararlanmalarının yaygınlaştırılması, görme engellilerin kullanımına elverişli yeni araçların üretilmesi konusunda büyük firmaların teşvik edilmesi ve bilgisayar teknolojisinden yararlanmalarını kolaylaştırmak

 amacıyla 8 noktalı Braille sisteminin oluşturulması, teknoloji konusunda inceleme ve araştırmalar yapacak çalışma gruplarının oluşturulması,

Asya bölge başkanı tarafından genel kurula sunulan raporda ise bölgenin en önemli sorunlarının başında ;  kaynak yetersizliği, eğitimsizlik,aşırı nüfus artışı ve yetersiz sağlık koşullarının geldiğini belirtmektedir. Geleneksel siyasal ve kültürel yaşam sistemine bağlı olarak bölgenin kendine özgü sorunları bulunduğundan mevcut kaynakların nüfusun büyüklüğü karşısında yetersiz kaldığı açıklanmaktadır. Asya Körler Birliğinin ilk toplantısı Kahire’de yapıldı.

Bu toplantıda şu kararlar alındı;

1-Masrafları Tayland tarafından karşılanmak üzere, Bangok’ta bir sekreterlik kurulması,

2-Pakistan’da bir banka hesabı açılarak mali işlemlerin buradan yürütülmesi,

3-Braille International adlı yayın organının yayınlanmasına devam edilmesi,

Kahire’de yapılan bu ilk toplantıya Dünya Körler Birliğinin yeni seçilen yürütme kurulu da katıldı. Asya Körler Birliğinin Genel kurulu Ocak 1994’te Karaçi’de

yapıldı. Hazırlanan çalışma programında ise şu kararlar alındı:

1-Konferans, seminer ve toplantılar düzenlenmesi.

2-Bölge ülkelerinde özürlülerle ilgili yasal düzenlemelerin gerçekleştirilmesi,

3-Özel araç gereçlerin temin edilmesi,

4-Bölgesel sorunların, ihtiyaçların ve çözüm yollarının belirlenmesi,

5-Çeşitli konularda eğitici kursların açılması,

Asya Körler Birliği tarafından, Eylül 1994’te Manila’da düzenlenen bir konferansta görme engellilük ve sorunları ayrıntılı bir şekilde ele alınarak konuylailgili çeşitli bildiriler sunuldu. Görme engelli kadınlarla ilgili çalışmaların desteklenmesi için 8 üye ülkeye 18 bin dolar mali yardımda bulunulması, ihtiyaç halindeki ülkelerdeki görme engellilere dağıtılmak üzere 1500 baston, 500 konuşan saat, çeşitli sayılarda kaset ve teyp gönderilmesi, uluslararası

Pakistan hava yollarıyla yapılan görüşmeler sonucu, Suzuki marka bir arabanın bağış olarak alınması gibi hizmetler gerçekleştirildi. 15 Ekim Beyaz Baston ve 3 Aralık Özürlüler günü dolayısıyla üye ülkelerde kitlesel toplantılar düzenlenerek, kamuoyunun ve devlet yetkililerinin dikkati görme engellilerin sorunlarına çekilmeye çalışıldı. Kasım 1994’te Braille yazı, abaküs ve bağımsız hareket ve az görenlerin eğitimi konularında Islamabad’da 3 gün süren bir seminer düzenlendi ve seminer sırasında, üye ülkelere dağıtılmak üzere ihtiyaç sahibi kuruluşlara 2000 tablet ve kalem verildi. Bölge başkanı görme engellilerle ilgili hizmetler konusunda, bilgi alışverişinde bulunmak üzere Çin ve Japonya’yı ziyaret ederek çeşitli görüşmelerde bulundu.

Haziran 1995’te Sri Lanka’da bir konferans,Ekim 1995’te Jakarta’da Görme engelli kadınlar için Ulusal Liderlik konulu bir seminer, Ocak 1996’da Yeni Delhi’de

Körlerin eğitimi konulu bir konferans, Mayıs 1996’da Afganistan’da görme engellilerle ilgili ulusal bir örgütün kurulmasına maddi ve manevi yardımda bulunmak

Asya Körler Birliğinin gerçekleştirdiği diğer çalışmalar arasında yer almaktadır.

Kuzey Amerika ve Karaip bölgesine ait çalışma raporu Amerika Birleşik Devletleri, Ulusal Körler Federasyonu eski başkanlarından Doktor Jernigan tarafından sunuldu. Genel kurula bu bölgeden; 6’sı ABD’den,4 ‘ü Kanada’dan olmak üzere 10 delege katılmıştı. Raporda ABD Ulusal Körler Federasyonunun Fransa’da yapılan

Louis Braille’in doğum yeri anıtı için 10 bin dolar bağışta bulunduğu belirtiliyordu. ABD ‘de geçen 4 yıl içinde özellikle Braille yazı öğretiminin yaygınlaştırılması konusuna önemli bir ağırlık verildiği ve Kongre

Kütüphanesi bünyesindeki görme engelliler bölümünde Braille yazı konusunda sertifika almak isteyen öğretmenler için yeni bir test geliştirilerek uygulamaya konulduğu, ayrıca ABD ‘de Braille yazı öğretiminin teşvik edilmesini ve yaygınlaştırılmasını sağlamak üzere yasal bir düzenleme gerçekleştirildiği,

Raporda özellikle vurgulanan çalışmalardı. ABD’de Körler Federasyonu tarafından 1990’da Baltemur’da Braille teknoloji Merkezi adıyla bir merkez kurularak bilgisayar teknolojisinin Körler için sağladığı her türlü olanaklardan yararlanması, yazılı ve sesli materyaller üretilmesi gerçekleştirildi. Merkezin iç donanımı için 2 milyon dolarlık bir yatırım yapıldığı belirtilmekteydi. 1996 sonbaharında ABD ve Kanada’nın işbirliği ile bir teknoloji konferansı düzenlenerek, ilk defa görme engellilerle ilgili kuruluşların ve teknolojik çalışmalar yürüten büyük firmaların yetkili temsilcilerinin bir araya getirilmesi sağlandı bu konferansta teknoloji konusundaki genel sorunlar ve ihtiyaçlar üzerinde durularak ortak bir çalışma planının hazırlanması sağlandı. ABD’de yeni teknolojik gelişmelerin sağladığı olanaklar çerçevesinde, körler için bir haber hattı oluşturularak New York Times, Chicago Tribune ve USA Today gibi büyük gazetelerin görme engelliler tarafından

Telefon yoluyla bilgisayarlardan dinlenebilmesi sağlandı.

Görme engellilerin bilgi ve kaynaklarından yararlanmalarını

Sağlamak üzere ABD’de iki yöntem uygulanıyordu. Bunlardan birisi; radyo okuma servisleri, diğeri ise; yerel gazetelerin bilgisayarlardan telefonlar aracılığı ile dinlenmesi idi. Şimdi bunlara ilaveten, ulusal gazetelerin de körler tarafından izlenebilmesi sağlanmış oldu. Her sabah önce Baltemur’da bulunan Braille teknoloji merkezi, ulusal gazete merkezlerine bağlanarak oradaki bilgileri kendi bilgisayarlarına kaydediyor, daha sonra bunları modem aracılığıyla yerel merkezlere göndererek görme engellilerin dinlemesine hazır hale getiriyor.

Bütün bu işlemlerin hepsi birkaç dakika içinde tamamlanıyor.

25 Ocak 1996’da Baltimur’da yapılan bir toplantıda, ABD körler Federasyonu ve Amerikalı Yayıncılar Birliği arasında bir Anlaşma imzalanarak, telif hakları yasasında yapılacak düzenlemeler sayesinde körler için üretilen Braille, sesli ve dijital kayıtlı materyallerden telif hakkı alınmaması, uzun ve çetin müzakereler sonucu kabul ettirildi. Görme engellilerle ilgili teknolojik alışmalar konusunda Amerikan Körler Vakfı ile Xerox (Zeroks) bilgisayar şirketi arasında yapılan işbirliği

Sonucu Reading Edge adlı bir okuma aracı geliştirilerek, piyasaya sürüldü. Bu araçları kullanan görme engelliler, normal yazıyla yazılmış bir kitabı veya gazeteyi sesli olarak dinleyebilmektedir. Kanada Körler Konseyi ve Ulusal Körler Enstitüsü’de bölgesel çalışmalara aktif bir şekilde katılarak özellikle görme engelli kadınların statüsünü geliştirme, sakatlar için standart kuralların uygulanması ve yetişkin görme engelliler için çeşitli beceri kurallarının düzenlenmesi gibi konularda etkinlikler göstermiştir.

Afrika Körler Birliği, 10 yıldan beri örgütsel bir çalışma yürütmektedir. Genel Kurula sunulan rapora göre yapılan bölgesel faaliyetleri şu şekilde özetlenebilir.

1-Ulusal düzeyde çeşitli seminerlerin düzenlenmesi,

2-Bölge ülkelerinde bulunan görme engellilerle ilgili kuruluşlara ziyaretlerde bulunulması,

3-Üye ülkelerde, örgütlenme çalışmalarının gerçekleştirilmesi,

4-Üyelerin ekonomik durumlarının iyileştirilmesini sağlayıcı çalışmaların yapılması,

5-Afrika Körler Birliğinin bölge düzeyindeki etkinliğinin arttırılması,

6-Bilgi alışverişini gerçekleştirmek amacıyla yayın faaliyetlerinin yapılması,

7-Uluslar arası toplantı ve konferanslara iştirak edilmesi gibi faaliyetler Afrika Körler Birliği’nin gerçekleştirdiği hizmetlerin bazılarıdır.

Şimdi sizlere, Dünya Körler Birliği tarafından yapılmış olan bir araştırma konusunda da bilgi vermek istiyorum. Bu araştırma, İngiltere’de bulunan Ulusal

Kraliyet Körler Enstitüsü tarafından hazırlanan bir anket yoluyla gerçekleştirildi. Bu

Anket 77 ülkeye gönderildiği halde ancak 33 ülkeden cevap alınabildi. Araştırma, genel olarak körlerin ve yaşlı körlerin sorunlarını, ihtiyaçlarını, onlara sunulan hizmetleri ve ülke içindeki sayılarını tespit etmeyi amaçlıyordu. Raporun bu bölümünde sizlere ankete cevap veren ülkelerde ne kadar sayıda kör ve yaşlı kör bulunduğunu sunmak istiyorum.

Ülkelerle ilgili verilen ilk rakam körlerin toplam genel sayısını, ikinci rakam ise yaşlı körlerin sayısını göstermektedir.

Henüz bir istatistik yapılmamış ve görme engelli sayısı bilinmeyen ülkelerin karşısına “belli değil” yazılmıştır.

Güney Afrika             :       Belli Değil                Belli Değil

Tunus                        :       30.000                 Belli Değil

Zimbabve                  :     100.000            Belli değil

Hong Kong             :          8.413 Belli değil

Hindistan            :  12.000.000         Belli değil

Pakistan                :       Belli değil Belli deği

Singapur             :          1.704          617

Sri Lanka          :          9.331             3.400

Avustralya                     :      279.000           198.700

Çin                          : 12.700.000               Belli değil

Japonya                 :       353.000         247.000

Yeni Zelanda         :         10.866              7.606

Filipin                 :    1.000.000         Belli değil

Çek Cumhuriyeti   :         12.000             7.000

Danimarka                 :          12.000             9.000

Finlndiya            :           40.000          28.000

 

Fransa                :          50.000          Belli değil

Almanya            :       500.000           360.000

Yunanistan                 :          22.000             15.400

Macaristan                  :            30.000           12.000

İtalya                            :       400.000             200.000

Litvanya            :              7.236                 4.600

Lüksemburg         :                 550       Belli değil

Rusya                  :         271.816                    164.499

İspanya               :           50.272            Belli değil

İngiltere             :     1.084.000              958.000

Arjantin              :         Belli değil          10.000

Uruguay            :                 5.000         Belli değil

Venezuella                  :         Belli değil         Belli değil

İsrail                   :           13.000                 7.000

Suudi Arabistan    :      Belli değil              Belli değil

Kanada              :            635.000              358.000

A B D                   :      4.800.000               3.508.000

Sizlere birazda resmi genel kurul çalışmaları dışındaki ortamdan ve etkinliklerden bahsetmek istiyorum.

Genel Kurulun üçüncü günü akşamı Kanada Milli Körler Enstitüsünde müzikli bir kokteyl verildi. Bütün delegeler orkestra tarafından çalınan şarkılar eşliğinde dans edip eğlendiler. Aynı akşam bu enstitüsünde müzikli bir kokteyl verildi.

Bütün delegeler orkestra tarafından çalınan şarkılar eşliğinde dans edip eğlendiler. Aynı akşam bu enstitüye ait görme engellilerle ilgili çeşitli eşyaların bulunduğu satış mağazası da açık tutulmuştu. İsteyen delegeler buradan alışveriş yapabiliyorlardı. Bu mağaza baston, saat, tablet, kalem, pusula, termometre, teyp,kaset vb.gibi araçlar satılıyordu. Enstitü, görme engellilerin her türlü eğitsel ve kültürel ihtiyaçlarına cevap verebilecek nitelikte büyük bir merkezdi.

Sesli ve Braille materyal üreten büyük bir kütüphanesi, çeşitli beceri kurslarının verildiği üniteleri vardı.

Genel kurul sonunda bir bölümü Toronto’da bulunan Niagara Çağlayanına gittik. Niagara Çağlayanını görmek için iki saat kuyrukta beklemek zorunda kaldık. Ziyaretçilerin sayısının bu kadar çok olacağı daha önceden hiç aklımıza gelmemişti. Niagara çağlayanını görmek isteyenlere birer tane yağmurluk veriliyordu. Çünkü çağlayandan 5-6 metre uzakta durulduğu halde insan sırılsıklam oluyordu. Niagara Çağlayanını görmek için önce asansörle 125 metre aşağı indik, burada çağlayanın gürültüsü o kadar fazlaydı ki birbirimizi duymak için çok yüksek sesle konuşmamız gerekiyordu. Niagara gezisi bizim için oldukça iyi bir geziydi. Genel Kurul sırasında aktarmak istediğim diğer ilginç bir izlenim de Kanadalı Körlerin bir çoğunun rehber köpekle dolaşmasıydı. Genel Kurulun yapıldığı konferans salonunda o kadar çok köpek vardı ki, yürürken üzerlerine basmamak için çok dikkat etmek gerekiyordu. Kanadanın Toronto şehrinde, Prince Hotelde yapılan Dünya Körler Birliği 4. Genel Kurulunda dünyanın dört bir yanından katılan delegelerin oluşturduğu ortam, gerçekten görme engellilerin geleceği daha büyük ümitle bakması gerektiğini göstermiştir. Çok bilgili, kararlı. Tecrübeli ve cesaretle liderlerin ve kadroların bulunduğu Uluslar arası örgütlü kör hareketinin gelecekte çok daha iyi bir konuma sahip olacağı, bu genel kurul sırasında açıkça görülmüştür. Türk Delegasyonu olarak görme engellileri ilgilendiren sorunların çözümü konusunda işbirliğini ve bilgi alışverişini güçlendirmek amacıyla lider yönetici konumundaki çeşitli kişilerle yakın temaslarda ve görüşmelerde bulunduk. Görme engelli Kadınların statüsünü geliştirme komitesi başkanı ve Dünya Körler Birliği 1. Başkan yardımcısı olan bayan Kicki, ABD ve Dünya Körler Federasyonu eski başkanlarından Doktor Jernigan, Dünya Körler Birliği genel sekreteri Pedro Zurita Dünya Körler birliği 2. Başkan yardımcısı Rolland, Azerbaycan Körler Birliği Başkanı Zeynelof, Arnavutluk Körler Derneği Başkanı Sinan Tafai, Tayland Körler Birliği Başkanı Chen, Uganda Körler Derneğinden Susan sıcak görüşmelerde bulunduğumuz liderlerin başında gelmektedir. Bunların dışında diğer ülkelerin görme engellilerle ilgili kuruluşlarından birçok temsilcisi ile çok yakın ilişkiler kurularak geleceğe yönelik Bazı çalışmalarda, işbirliği yapılması kararlaştırılmıştır. Genel Kurulun organizasyonu gerçekten mükemmeldi. Genel Kurulun yapıldığı oteldeki bazı düzenlemeler, görme engellilerin hareketlerini kolaylaştırıcı şekilde yapılmıştı. Örneğin, asansör düğmeleri, oda kapıları üzerine yazı ve numaralar Braille olarak da yazılmıştı. Genel Kurul sırasında dağıtılan materyaller hem Braille olarak yazılmış, hem kasete doldurulmuş ve hem de bilgisayar disketlerine kaydedilmişti. Kanada Körler Enstitüsünün Genel kurulun organizasyonlarında maddi ve manevi önemli katkıları olmuştur. Sağladığı gönüllü kişiler, ulaşım araçları, sesli ve yazılı materyaller ve sunduğu diğer olanaklarla bütün delegeler üzerinde çok olumlu bir izlenim bırakmıştır. Dünya Körler Birliği 4. Genel Kuruluna katılan Türk delegasyonuna Ottawa Türk Büyükelçiliğimizin sağladığı yardımlardan dolayı da gerçekten teşekkür etmek istiyoruz. Büyükelçiliğimizin talimatlarıyla Kanada Türk dernekleri Federasyonu Başkanı Sayın İsmail Vataneri’nin bize gösterdiği ilgi ve gerek genel kurul boyunca, gerekse karşılama ve uğurlama sırasında sağladığı kolaylıklar da her türlü takdirin üstündedir. Bu nedenle bize gösterdikleri yakın ilgi ve yardımlardan dolayı kendisine ve arkadaşlarına teşekkür ediyoruz.

Dünya Körler Birliği 4. Genel Kurulunun bütün yönleriyle ülkemizdeki örgütlü kör hareketlerine katkıda bulunacağına inanıyor ve yapılan çalışmaların, elde edilen sonuçların kendi faaliyetlerimize ışık tutmasını diliyoruz.

 

HALİL KÖSELER

 

 

 

 

Hazırlayan; Halil Köseler