ALMANYA’DA GÖRME ENGELLİLER

          Nüfusu 80 milyon olan Almanya’da 500 bin görme engelli bulunmakta ve bunların 155 binini hiç görmeyenler oluşturmaktadır. Körlüğün en önemli nedenleri arasında prematüre doğumlar veya gebelik sırasında ortaya çıkan hastalıklar yer almaktadır. Çift özürlülük olayı ise, daha ziyade küçük yaşlarda ortaya çıkmaktadır. Yaklaşık 30 bin civarında kişinin körlük nedeni ise, aileden gelen kalıtımsal olaylardan kaynaklanmaktadır.

1-18 yaşları arasında körlük oranı yüzde 4 oranında azalmış, 18-80 yaş arasında ise değişmemiştir.

a. ÖRGÜTSEL YAPI

Almanya’da görme engellileri temsil eden Alman Körler Federasyonu (DBSV) şemsiyesi altında 20 bölgesel örgüt 16 eyalette 41 bin üyeye sahip bulunmaktadır. Kendi bağımsız yönetim organlarına ve bürolarına sahip olan  ve toplam 300 civarında yerel teşkilat ve çalışma gruplardan oluşan bölgesel örgütler, bulundukları koşullara uygun özel  programlar yürütmektedirler. Alman Körler Federasyonu’nun ve bölgesel örgütlerin program ve projelerinin mali kaynağını; üyelik aidatları, eyalet bütçesinden yapılan yardımlar, gönüllü kişi ve kuruluşlardan gelen bağışlar, vasiyet ve miras yoluyla yapılan katkılar oluşturmaktadır. Alman Körler Federasyonu körlerle ilgili diğer kurum ve kuruluşlarla da yakın işbirliği içinde gerek toplum içinde gerekse devlet düzeyinde  önemli bir prestije sahiptir. Çıkardığı çeşitli yayınlar yoluyla kamuoyunun, görme engellilerin sorunlarına yakın ilgi göstermesini sağlamaya çalışmaktadır. Ayda bir yayınlanan dergi aracılığıyla federasyonun görme engellilere ilişkin politikası kamuoyuna duyurulmaktadır.

 

b. GÖRME ENGELLİLERE YÖNELİK HİZMETLER  

            Almanya’da %6’dan daha az özürlü çalıştıran işverenler merkezi kalkınma bürosuna bağlı eşitlik fonuna, çalıştırmadıkları her özürlü için, ceza olarak belirli bir para yatırmak zorundadırlar. Ancak buna rağmen özürlü olmayan diğer insanlara göre görme engelliler arasındaki işsizlik oranı çok yüksektir. 18-60 yaş arası görme engellilerin ancak yüzde 28’I iş olanağına sahiptir. Görme engelli bir kişi, özürü nedeniyle işe yerleştirilemediği takdirde bu kişinin, özürlüler için kurulmuş ulusal korumalı işyerlerine yerleştirilmeleri sağlanmaktadır.  Özürlülerin haksız olarak işten çıkarılmalarını önlemek üzere özel yasal düzenlemeler mevcuttur. Görme engelliler için diğer bir iş olanağı ise, daha ziyade kendi el işlerinin üretildiği ve pazarlandığı işyerlerinde çalışma olanağıdır.

            Almanya’da ağır özürlüler Kamu ulaşım araçlarından, tren ve otobüslerden ücretsiz olarak yararlanmaktadırlar. Özürlülük oranı yüzde altmış olanlar telefon ücretlerinden muaftırlar.

 

c. EĞİTİM

            Görme engellilerin yaşadığı çevre koşulları ve bireysel özellikleri dikkate alınarak, kaynaştırılmış eğitim görmek üzere normal okullarda veya özel eğitim almak üzere körler okullarında okumaları gerektiğine karar verilir. Kaynaştırılmış eğitimine devam eden öğrencilerin sayısı, körler okullarına devam edenlerden daha azdır. Akademik eğitimlerini tamamlayan öğrenciler, mesleki eğitim kurslarına devam etme olanağına sahiptirler. Mesleki eğitim kursları, özel merkezler veya bazı üniversiteler tarafından sağlanmakta ve kurs merkezlerinde eğitim için gerekli tüm özel araç-gereçler yer almaktadır. Alman Körler Eğitim Merkezi, Alman Körler Federasyonu ile de işbirliği içerisinde görme engellilere, çeşitli alanlarda gerek temel eğitim gerekse yüksek eğitim olanakları sağlamaktadır. Mesleki eğitim programları, öğrencilerin özel ihtiyaçlarına ve taleplerine uygun olarak yabancı dil, braille okuma-yazma, bilgisayar gibi çeşitli  alanları kapsamaktadır. Eğitim materyalleri öğrencilere braille, mürekkep yazı, kaset, CD gibi çeşitli formatlarda sunulmakta, ayrıca uzaktan eğitim programları ve çeşitli seminerler düzenlenerek, görme engellilerin eğitim düzeylerinin artırılmasına çalışılmaktadır.

 

d. REHABİLİTASYON

            Okul çağını geçtikten sonra ileri yaşlarda görme engelli olan kişiler için çeşitli merkezlerde veya evlerinde rehabilitasyon olanakları sunuluyor. Rehabilitasyon merkezlerinde uygulanan eğitim programları önce oriyantasyon ve bağımsız hareket, günlük yaşam becerileri, braille okuma-yazma, az görenlere görme gücünden yararlanma becerileri kazandırma gibi temel eğitimleri kapsamakta, daha sonra çalışma yaşındaki kişilere mesleki rehabilitasyon merkezlerinde meslek kazandırma eğitimi verilmektedir. Almanya’da bazı göz klinikleri tarafından, az görenler için uygun optik araçlara ilişkin gerekli bilgiler sağlanmakta ve görme gücünden daha fazla yararlanmak için neler yapılabileceği anlatılmaktadır.

 

e. SOSYAL OLANAKLAR  

            16 Alman eyaletinde uygulanan özel yasalar yoluyla görme engellilere çeşitli haklar ve olanaklar sunulmaktadır. Özel yasalarla sunulan hak ve olanaklardan görme kaybı %50’den fazla olan kişiler yararlanıyor. Ancak bazı eyaletlerde %20 görme kaybı olan az gören kişilere de benzer olanaklar sunuluyor. Sağlanan haklar, eyaletten eyalete farklılık göstermektedir. Kamu Yardım Yasası yoluyla görme engellilere değişen oranlarda çeşitli muafiyetler sağlanıyor. Özel araçların sağlanması konusunda, sosyal güvenlik kuruluşları mali destek sunuyor. İşyerlerinin özürlülerin ihtiyacına uygun hale getirilmesi için işverenler ve merkezi kalkınma bürosu tarafından oluşturulan fonlar bulunuyor. İşsiz görme engellilere gerekli tüm cihazlar sağlık sigortası fonu tarafından sağlanıyor.

 

f. TATİL VE DİNLENME olanakları

            Çeşitli eyaletlerde görme engellilerin refakatçileriyle birlikte tatil yapmaları için tatil köyleri vardır. Ayrıca bölgesel örgütler, yıl boyunca ilginç programlar ve seminerler düzenlemektedir. Bazı ulusal seyahat acentaları özürlüler için özel turlar organize etmektedirler.

            Özürlüler Spor Federasyonu, Alman Körler Federasyonu ve bölgesel örgütler tarafından görme engellilerin yapabileceği çeşitli spor etkinlikleri, yerel ulusal ve uluslararası düzeyde çeşitli spor yarışmaları düzenleniyor. Bunlar arasında; Golball, Bowling, Tandem(iki kişilik bisiklet), binicilik, satranç, yüzme gibi etkinlikler yer   alıyor.

            Almanya’da sesli kütüphaneler oldukça yaygındır Görme engellilere, kitaplar ödünç olarak verilmektedir. Yaşlı olmaları nedeniyle bakıma muhtaç görme engelliler için bazı yerel örgütler, bakımevleri kurup işletmekte, bu merkezlerde, sözleşmeli uzmanlar tarafından geniş çapta bakım hizmetleri sunulmaktadır.

 

Yazan: Halil Köseler

 

 

 

 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile